logo 's-Gravendeel

Digitaal dorp
's-Gravendeel

Alles over 's-Gravendeel...

De gemeentevlag van 's-Gravendeel

Terug naar index artikelen

Uit jaargang 14, nr. 4, november 2008

De vlag van 's-Gravendeel wappert niet meer over deze gemeente. Het doek, dat uit drie even hoge banen in de kleuren geel groen en rood bestaat met op de groene middenbaan zeven oranje schijfjes, werd door de gemeenteraad op 31 oktober 1938 gekozen. De gemeentevlag is een weerslag van de geschiedenis van 's-Gravendeel.

In 1938 vierde Nederland feest. De vlag kon toen uit, omdat in ons land gevierd werd dat koningin Wilhelmina 40 jaar daarvoor de troon had bestegen. Op 6 september dat jaar werd voor haar in Amsterdam een vaandelparade georganiseerd door het comité jeugdhulde. Uit elke gemeente – toen nog meer dan duizend – werden enkele jongeren naar Amsterdam afgevaardigd. Omdat de koningin onmogelijk kon zien uit welke plaats de jongeren kwamen die aan haar voorbij trokken, had het comité bedacht dat ze hun gemeentevlag moesten meebrengen.

Voor de Tweede wereldoorlog hadden de meeste gemeenten echter nog geen eigen vlag. Het werd toen niet netjes gevonden om een andere dan de Nederlandse driekleur uit te steken. Toch begon in deze starre houding een kentering op te treden.

Juist in dat jaar dat het 40-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina werd gevierd, namen zo'n tien gemeenten het besluit om een eigen vlag te gaan voeren. Eén van deze plaatsen was Zwijndrecht. De Zwijndrechtse jeugdafdeling ging naar Amsterdam met een vaandel dat was ontworpen door de gemeentearchivaris van Dordrecht.

De dag na de vaandelparade in Amsterdam werd vanuit het gemeentehuis van 's-Gravendeel contact opgenomen met de Dordtse archivaris Lips. De vraag was of hij ook voor de gemeente 's-Gravendeel een gemeentevlag wilde ontwerpen. Daar had de Dordtenaar geen moeite mee, want al de volgende dag schreef hij een brief aan het gemeentebestuur van 's-Gravendeel, waarin hij zijn vlagontwerp uit de doeken deed.

Gemeentewapen van 's-GravendeelHet is in Nederland gebruikelijk om de vlag te ontwerpen aan de hand van kleuren en emblemen uit het gemeentewapen. 's-Gravendeel kreeg zijn huidige wapen door een besluit van de Hoge Raad van Adel op 27 juli 1816.

De omschrijving van het gemeentelijk blazoen luidt volgens het originele wapendiploma: "Zijnde van Goud, beladen met een fasce van keel, vergezeld van drie Oranje Boomen van synople, staande twee en chef en één en pointe, het schild gedekt met eene Kroon met drie Fleurons, alles van Goud en vastgehouden door twee Engelen."

In de heraldiek, zoals de wetenschap wordt genoemd die zich bezig houdt met het bestuderen van wapens, wordt een geheel eigen taal gesproken. Vooral de kleuraanduidingen klinken Middeleeuws, maar dat komt omdat juist in die tijd de heraldiek tot grote bloei kwam. Het is echter eenvoudiger dan het lijkt. Fasce is een dwarsbalk, goud is geel, keel is rood, synople is groen, 'en chef' is boven in het schild en 'en pointe' is onder in het schild.

Het wapen drukt de geschiedenis van 's-Gravendeel uit. De polder Bonaventura was in het verleden verdeeld over een aantal eigenaren. Een deel was tot 1731 het bezit van de graven van Holland. Dit verklaart ook de naam van de plaats: het deel van de graaf ofwel Des Graven Deel.

De banden met de graven van Holland worden dubbel in het wapen tot uitdrukking gebracht. Het gele vlak met de rode dwarsbalk was het wapen van de Hollandse graven. De bomen met de oranje appels herinneren natuurlijk aan de appeltjes van Oranje.

Gemeentevlag van 's-GravendeelAan de hand van deze gegevens maakte de Dordtse gemeentearchivaris zijn ontwerp voor de vlag van 's-Gravendeel. Hij nam de belangrijkste kleuren geel, groen en rood en vertaalde die op de vlag in banen.

Op de groene middenbaan zette hij zeven oranje appeltjes, vier boven en drie beneden. Waarom hij voor zeven appeltjes koos, is niet meer te achterhalen.

Toen de gemeenteraad van 's-Gravendeel op maandag 31 oktober 1938 over de vlag vergaderde, kon ze instemmen met het ontwerp.

In een uitvoerig raadsbesluit werd het nieuwe gemeentelijk dundoek omschreven als: "De vlag bestaat uit drie banen van gelijke breedte, geplaatst boven elkander; de kleur van de bovenste baan is hardgeel, van de middelste baan groen en van de onderste baan rood. Op de middelste baan zijn in de bovenste helft aangebracht vier oranje appelen en wel op een zodanige wijze, dat deze baan door deze vier oranje appelen in de lengte in vijf gelijke delen wordt verdeeld, terwijl in de onderste helft van genoemde baan drie oranje appelen zijn aangebracht op zodanige wijze dat hierdoor de baan in vier gelijke delen wordt verdeeld; de lengte van de vlag verhoudt zich tot de breedte als 3:2."

De 's-Gravendeelse vlag heeft zich in de afgelopen zeventig jaar niet ontwikkeld tot een razend populair fenomeen. Toch heeft zij af en toe gewapperd. Bij voorbeeld bij bijzondere evenementen zoals deelname aan nationale en internationale concoursen. Dan werd aan de gemeente het verzoek gedaan de vlag te mogen lenen. Aan zo'n verzoek werd voldaan.

Nu 's-Gravendeel geen zelfstandige gemeente meer is, zal de vlag niet meer wapperen.

Wat zal het 's-Gravendeelse element worden in de nieuwe vlag van Binnenmaas?

Bron: krantenberichten.